Trendboutique is een onafhankelijk informatief magazine over lederwaren en reisartikelen
en wordt uitgegeven door:

Blauwmedia
Postbus 1043
3600 BA Maarssen
trendboutique.redactie@blauwmedia


tekst uit TRENDboutique najaar 2010

Breng originaliteit in de winkel

De waarde van ambacht
Fashion trends kunnen u als retailer de weg wijzen naar welke trendy tassen u in het seizoen niet mag missen. Originaliteit is ook een aspect dat u niet uit het oog mag verliezen. Daar komt het groeiende aanbod van ambachtelijke ontwerpers om de hoek kijken. Zorgen deze onderscheidende collecties voor een trend die u als lederwarenspecialist niet mag missen? De redactie ging op onderzoek uit.

Uit een onderzoek van EIM dat werd gepubliceerd in 2009* bleek dat Nederland twee jaar geleden circa 130 ondernemingen telde waar bedrijfsmatig schoenen en/ of tassen worden ontworpen en/ of ambachtelijk worden vervaardigd. Er wordt onderscheid gemaakt tussen ambachtelijke ontwerpers en overige bedrijven die zich bewegen in de ambachtelijke sector. Bijna driekwart van de bedrijven houdt zich bezig met het ontwerpen en vervaardigen. Reparatie neemt een kleine 30 procent voor haar rekening. Een korte rondvraag leert dat ruim 90 procent van de ontwerpers zelf een bedrijf heeft opgericht. Circa 64 procent van de ondernemingen bestaat tussen de 0 tot en met 5 jaar.

Grijs gebied
De definitie van een ambachtelijke ontwerper bevindt zich volgens Sacha Rowold van Cellarrich in een grijs gebied. “Ambachtelijke ontwerpers zijn volgens mij ontwerpers die een kleinschalige collectie zelf ontwerpen, uitwerken en de productie persoonlijk begeleiden. Dit betekent niet dat de productie in eigen huis plaatsvindt. Geen enkele tas kan volledig machinaal worden vervaardigd en bijna geen enkele tas wordt volledig met de hand gemaakt. Ambacht staat voor creatieve vakmensen die originaliteit en kwaliteit leveren.” Krista van Dijk van Kristas onderstreept dit gedeeltelijk: “In het woordenboek staat: handwerk in de niet industriële sector, niet machinaal, ouderwets en degelijk. Ik ken welgeteld één persoon die af en toe nog tassen met de hand in elkaar zet. Mijn definitie van een ambachtelijke ontwerper is iemand die alles in eigen atelier maakt.” Barbara Teulings, bestuurslid van FeetBag, vereniging voor makers en/ of ontwerpers van schoenen en tassen vult aan: “De lederwarenmaker ontwerpt en ver¬vaardigt tassen, riemen en kleine lederwaren voor opdrachtgevers als fabrikanten of couturiers. Daarnaast ontwerpen enkele lederwaren¬makers eigen collecties bestaande uit unieke stukken of series van producten.” Van Dijk: “Momenteel zie je voornamelijk vrouwen tussen de 25 en 50 jaar die veelal een bedrijfje aan huis hebben en minder dan acht jaar geleden zijn gestart. Bij de meeste is het uit hobby of vanuit de studie voortgekomen. Ontwerpers maken een collectie uit liefde voor tassen en het creëren van mooie dingen en bekijken het minder vanuit commercieel oogpunt.”


Meer aandacht
Ambachtelijk werk trekt de laatste jaren steeds meer aandacht beaamt Rowold. “De ambachtelijke tassenbranche is groter dan we met zijn allen beseffen. Internet en reizen is daar debet aan. Steeds meer mensen raken, bijvoorbeeld doordat ze reizen naar andere landen, geïnspireerd om met hun handen aan de slag te gaan. Het is echt weer een vak dat mensen waarderen. Dat heeft onder andere tassenontwerpster Hester van Eeghen voor ons opengebroken. Een website als www.etsy.com laat zien dat er een groeiende behoefte is aan eigen unieke producten.” Van Dijk vult aan: “Tegenwoordig is er steeds meer vraag naar persoonlijke producten of producten die men kan customizen. Daar zijn tassen ook een onderdeel van. Toen ik in 2000 een tassencursus aan het SVGB (nu SintLucas in Boxtel) wilde volgen heb ik twee jaar moeten wachten voordat ik de cursus lederen tassen maken kon volgen omdat er niet genoeg vraag naar was. Daarna gingen er minimaal twee groepen van start.” Rowold benadrukt dat het grotere aanbod niet altijd dezelfde kwaliteit nastreeft: “Internet maakt het mogelijk om zelfs als kleine ontwerpster zichtbaar te zijn. Er zijn meer aanbieders bijgekomen, maar dat zijn vaak geen echte tassenmakers. Ze hebben gevoel voor de styling kant, maar de productiekant is bij hen het ondergeschoven kindje.”

Ambacht is trendy?
Het bredere aanbod zorgt er wel voor dat ambachtelijke tassen steeds meer in de kijker staan. Of je daarmee de vergelijking kan maken met een fashion tas blijft de vraag. Van Dijk: “Het is een wisselwerking. Hoe meer ambachtelijke tassen er gemaakt worden, hoe meer mensen er mee in contact komen en hoe meer mensen deze tas kopen. Zoals mensen altijd in beweging zijn is dit ook constant een wisselwerking.” Rowold: “Het ontwerpen van ambachtelijke tassen is zeker trendgevoelig. De ontwerper erachter heeft een andere drive die tot stand is gekomen met minder marktonderzoek en meer creativiteit. Ik denk dat kleine ontwerpers zeker kunnen aanzetten tot een verandering in de markt die grote merken in hun collecties kunnen implementeren.” Van Dijk: “Aan de andere kant kun je ook zeggen dat ambachtelijke tassenmakers eigenwijs genoeg zijn en alleen dingen maken die ze leuk vinden, ongeacht welke trend dan ook. Maar ja, het feit blijft dat we allemaal in het nu leven en toch de dingen van het nu onbewust of bewust meenemen in het ontwerp.”

Verbreding verkoopkanalen
Met een groeiende vraag en een breder aanbod volgen de verkooppunten elkaar in rap tempo op. Teulings: “Internet heeft alle grenzen vervaagd. Veel van onze leden brengen hun collecties via een eigen webshop onder de aandacht waardoor zij directe verkoop genereren zónder tussenhandel. Ook markten, fairs en beurzen blijken in de praktijk uitstekende verkoopkanalen om consumenten te bereiken.” Rowold: “Het groeiende aantal webshops is naar mijn idee geen ideaal afzetkanaal voor ambachtelijke tassen. Leer moet je ruiken en voelen. Het is altijd heel divers. Een mooie tas kopen moet een feestje zijn en dat komt het beste tot zijn recht in een winkel.” Zelf verkoopt Rowold de collectie van Cellarrich nog niet in een lederwarenspeciaalzaak: “Lifestyle winkels en kledingzaken gebruiken onze tassen vaak om bijvoorbeeld een etalage mee in te richten en verkopen een kleine selectie. Ze proberen met de collectie een eigen touch aan de winkel te geven. Met een accessoire zoals een tas maak je gemakkelijk onderscheidend vermogen.”

Geld verdienen met ambacht
De vraag is in hoeverre een lederwarenspeciaalzaak met deze ontwikkeling zijn aanbod kan verrijken. Teulings: “In de markt zie je terug dat er steeds meer rond specialisme wordt verkocht. Bedrijven willen zich onderscheiden door zich te richten op bijvoorbeeld duurzaam en verantwoord produceren. Een ondernemer kan ook besluiten samen te gaan werken met ambachtelijke ontwerpers. Dit lijkt ons een interessante ontwikkeling die voor beide partijen een toegevoegde waarde kan hebben. Het is niet gemakkelijk gezien de onder druk staande marges, maar als vereniging willen wij deze mogelijkheden in kaart brengen.” Je kunt volgens Rowold als ondernemer het beste streven naar een lange termijn traject. “Als lederwarenspeciaalzaken geld willen verdienen met ambachtelijke tassen houd je rekening met de behoeften van de doelgroep. De klantenkring van deze ondernemers is stabiel. Zij zijn gewend geraakt aan een bepaald service- en kwaliteitsniveau. Als de rits van een tas bijvoorbeeld kapot gaat, verwacht deze klant dat dit kosteloos wordt vervangen. Als een ondernemer dit niet waar kan maken, jaagt hij de klant de deur uit voor een bijproduct. Dat kan niet de bedoeling zijn. Als ondernemer zou ik daarom overwegen om te kijken of je een lange termijn samenwerking kan opbouwen met een ontwerper die bijvoorbeeld special editions maakt aan de hand van wensen van de klantenkring. Voor ontwerpers geldt dat zij een afzetkanaal zoeken die recht doet aan de uitstraling van hun collectie. Daarin ligt ook weer een uitdaging voor de lederwarenspeciaalzaak. Sommige ondernemers in deze branche zijn iets te lang blijven hangen. Als basisuitgangspunt moet de molen met kunststof tassen en het leverkleurige tapijt weg.” Van Dijk: “Voor retailers is het goed om je gevoel te volgen en natuurlijk ook goed om te kijken of het product bij de winkel en bij hen past. Achter elke ambachtelijke tas zit een visie en dat is een waardevol verkoopargument. Door potentiële klanten op dit verhaal te wijzen verhoog je de verbondenheid met het product. Ze kopen een uniek product en zullen daar over gaan vertellen. Het is voor de mannen ook wel eens leuk om een visie te horen in plaats van dat zijn vrouw weer met de zoveelste, niet noemenswaardige, tas thuiskomt.”

Wie komen er aan het woord?
Cellarrich, Sasha Rowold en Mirriam Lommers, www.cellarrich.nl
FeetBag, Barbara Teulings, 
Kristas, Krista van Dijk, www.kristas.nl

Andere ontwerpers die ambacht tot fashion maken:
Hester van Eeghen
Rika
Vlieger & Van Dam

* Recente cijfers van het EIM waren bij het ter perse gaan van dit nummer nog niet gepubliceerd

Tekst: Maayke Wensink
Fotografie: Met dank aan afgebeelde merken